Cơ hội chuyển từ gia công sang sáng tạo của công nghiệp điện tử Việt Nam

Ngành công nghiệp điện tử Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để bước lên nấc thang cao, chuyển từ lắp ráp sang sáng tạo và chế tạo công nghệ cao.

Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), 9 tháng năm 2025, kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng điện tử, máy tính và linh kiện dẫn đầu xuất khẩu của cả nước với giá trị hơn 77 tỷ USD. Đồng thời, nhập khẩu vượt ngưỡng 100 tỷ USD, đạt 110 tỷ USD - một con số kỷ lục từ trước đến nay.

(Nguồn: Cục Thống kê)

Tính cả giai đoạn phát triển trong một thập kỷ qua, tốc độ tăng bình quân kim ngạch xuất, nhập khẩu của mặt hàng này đạt 18,6%/năm, cao hơn nhiều so với tốc độ tăng bình quân 10,2%/năm của tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu chung.

Các tập đoàn lớn như Samsung, Intel, Foxconn… đã đầu tư hàng tỷ USD vào Việt Nam, nhất là trong chuỗi cung ứng bán dẫn, từ lắp ráp - thử nghiệm - đóng gói đến các khâu cao cấp hơn. Để nắm bắt cơ hội phát triển, Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ và cam kết đầu tư vào bán dẫn nhằm tận dụng lợi thế về vị trí địa lý gần các thị trường lớn, lực lượng lao động, chi phí cạnh tranh.

Tiềm năng tăng trưởng của ngành điện tử trong thời gian tới vẫn rất lớn. Bà Đỗ Thị Thuý Hương - Phó Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ, Uỷ viên BCH Hiệp hội Điện tử Việt Nam - cho biết: các báo cáo gần đây dự kiến ngành điện tử toàn cầu đạt giá trị hơn 1.000 tỷ USD vào năm 2025, với sự tăng trưởng mạnh mẽ ở lĩnh vực bán dẫn, linh kiện điện tử và thiết bị thông minh. Cùng với đó, xu hướng chuyển dịch chuỗi cung ứng, đa dạng hóa nguồn cung để giảm rủi ro vẫn diễn ra mạnh mẽ.

Theo bà Đỗ Thị Thuý Hương, với khả năng nhanh chóng vươn lên thành một trung tâm lắp ráp và sản xuất điện tử quan trọng, Việt Nam luôn là địa điểm đón đầu của các dòng chuyển dịch. Năm 2025, giá trị xuất khẩu điện tử dự kiến đạt 169 tỷ USD. Trong đó, ngành bán dẫn - một phần quan trọng của chuỗi cung ứng - dự kiến đạt giá trị 31,28 tỷ USD tại Việt Nam vào năm 2027, với tốc độ tăng trưởng hàng năm kép lên đến 10-15%.